Manoeuvreren met tilliften

Liberein, Enschede

Liberein is een grote zorginstelling in Enschede. Liberein heeft een intern programma, ‘Fit voor Werk’, dat is gericht op het welzijn van medewerkers. Een belangrijk onderwerp is de fysieke belasting bij het manoeuvreren met tilliften.

Tijdens een dienst wordt een tillift gemiddeld zo’n elf keer verplaatst. Zorgvragers maken voornamelijk transfers tussen bed, (rol)stoel en badkamer. Deze transfers vereisen veel trek en duw bewegingen, en zijn daardoor een belangrijke factor in de fysieke belasting van zorgverleners. Een van de maatregelen die Liberein heeft genomen om die belasting te verminderen, is het gebruik van esense tilliften.

Deze studie presenteert de resultaten van een vrouwelijke zorgverlener tijdens het werken met de elektrische rijondersteuning van haar esense lift. De fysieke inspanning die nodig is om de lift te manoeuvreren is onderzocht met de esense ergometer. Met de ergometer worden alle trek- en duwkrachten van zorgverleners over langere tijd vastgelegd. De ergometer meet niet alleen hoe hard geduwd of getrokken wordt, maar ook in welke richting, en of met één of beide handen geduwd wordt. Automatische data-analyse koppelt de resultaten vervolgens aan algemeen geaccepteerde veiligheidsrichtlijnen.

Om limieten vast te stellen voor toelaatbare kracht tijdens het gebruik van de tillift, is tijdens de meetperiode informatie verzameld.

Gemiddeld aantal start-stop bewegingen per werkdag
11 keer
Geschatte gemiddelde afstand per start-stop beweging
2 meter
Hoogte van de duwbeugel van de lift
90 cm
Gemiddelde tijd per start-stop beweging
33 seconde

Met behulp van de internationale norm ISO 11228-2 (Ergonomie – Handmatig verplaatsen van lasten – Duwen en trekken) zijn de, voor vrouwen, maximaal toelaatbare duw- en trekkrachten bij het verplaatsen van de lift te bepalen. In de norm wordt een onderscheid gemaakt tussen een piekkracht die nodig is om een product vanuit stilstand in beweging te brengen en een continue kracht die vervolgens nodig blijft om het product in beweging te houden.

Voor de tillift is voor zowel de piekkracht als de continue kracht een limiet bepaald.

Maximaal toelaatbare piekkracht duwen
25 kg
Maximaal toelaatbare continue kracht duwen
16 kg

Deze limieten markeren de ‘Gezondheidszone Rood’. Overschrijding van één of beide limieten wordt beschouwd als een onaanvaardbaar risico.

Tussen de veilige ‘Gezondheidszone Groen’ en de onaanvaardbare ‘Gezondheidszone Rood’ ligt een overgangsfase. Belasting in deze ‘Gezondheidszone Oranje’ is aanvaardbaar, mits er geen andere belastende omstandigheden zijn. Een ongunstige werkhouding, zoals bijvoorbeeld het torderen van het bovenlichaam of het uitvoeren van manoeuvres met één hand, vormt in in deze Oranje zone een hoog risico.

Met de ergometer zijn alle trek- en duwkrachten tijdens het werken met de tillift vastgelegd en geanalyseerd. De gemiddelde piekkracht en continue kracht zijn bepaald.

Gemeten gemiddelde piekkracht duwen
9 kg
Gemeten gemiddelde continue kracht duwen
5 kg

Alle vastgelegde krachten zijn ingedeeld in de drie gezondheidszones.

De conclusie is dat de fysieke belasting tijdens het manoeuvreren met de esense lift acceptabel is. De krachten die nodig zijn om zorgvragers te verplaatsen zijn vrij laag. Dit maakt ook het risico op overbelasting laag.

Hoe zwaar is jouw werk?
Vraag nu een meting aan met onze ergometer!

Naam

Organisatie

Email

Telefoon

Boodschap

Meten is weten! De esense ergometer geeft objectief inzicht in de risico's van trekken en duwen.

Dr. Ir. Juliet HaarmanOnderzoeker Universiteit Twente